تبلیغات در تعزیه همواره رنگ سبز نشانی از اهل بیت معصومین ـ علیهم السلام ـ دارد و نقشهای مخالف ان با رنگهای قرمز شناخته می شوند .نقشها در تعزیه به سه گروه اساسی تقسیم می شود که عبارتد از
۱ـ گروه اولیا خوان (موافق خوان) یا اهل بیت (ع)
۲ـ گروه اشقیا خوان (مخالف خوان)
۳ـ گروه کودک خوان
البته میتوان به این تعداد گروه دیگری را تحت عنوان سیاهی لشکر نیز اضافه کرد ، اما چون این تعداد متنی برای خواندن ندارند از شمارش انها در گروههای بالا که انها را تعزیه خوان می نامیم خودداری شد .
هر چند که رنگ غالب در اولیا خوانها سبز است اما رنگهای دیگری مانند سفید و سیاه نیز از جمله رنگهایی است که در این گروه استفاده می شود .
در تعزیه افرادی که بعنوان زن ایفای نقش می کنند اگر اولیا خوان باشند لباسی سراسر سیاه و
اگر اشقیا خوان باشند لباسی با رنگهای روشن ( صورتی،نارنجی ) بر تن دارند .
زدن روبنده یا پوشیه برای هر دو گروه در این نقشها الزامی است .
نکته جالب توجه آنکه، در تعزیه، شخصیتهایی که دو وجهی هستند یعنی مدتی با همان شخصیت ثابت اشقیا خوان هستند و بعد اولیا خوان می شوند مانند جناب حربن یزید ریاحی (ع) لباسی با رنگ زرد بر تن دارند .
بدلیل آنکه گروه سوم یا کودک خوانها در تعزیه همگی اولیا خوان هستند طبیعی است که رنگ لباس انها هم به رنگ لباس گروه اول گرایش دارد . البته در تعزیه بازار شام نقش کودک خوانی به نام دختر یزید وجود دارد که رنگ لباس او به رنگ لباس گروه دوم گرایش دارد .
در مراسم تعزیه خوانی قودجان از بهترین نوع لباسها و از مجربترین لباسداران تعزیه، بنام ابراهیم میرزا علی استفاده می شود
برچسب ها: رنگها در هنر تعزیه،
عکس هایی از تکیه دولت
این تکیه تعزیه خوانه ای بزرگ بود که در زمان قاجار ساخته شد ولی متاسفانه در سال1326 تخریب شد
برچسب ها: عکس هایی از تکیه دولت،
آسیب شناسی تعزیه/داود فتحعلی بیگی
یکی از خطراتی که هنر شبیه خوانی را تهدید می کند و می تواند آن را از اصالت بیاندازد بدعت هایی است که توسط برخی شبیه خوانان گذاشته می شود، خواه این بدعت توسط یک شبیه خوان حرفه ای وارد تعزیه شود، خواه از سر ناآگاهی توسط یک تعزیه خوان تازه کار.
یکی از خطراتی که هنر شبیه خوانی را تهدید می کند و می تواند آن را از اصالت بیاندازد بدعت هایی است که توسط برخی شبیه خوانان گذاشته می شود، خواه این بدعت توسط یک شبیه خوان حرفه ای وارد تعزیه شود، خواه از سر ناآگاهی توسط یک تعزیه خوان تازه کار.
ادامه مطلب
برچسب ها: آسیب شناسی تعزیه،
مظفر قرباننژاد، تعزیهخوان، یکم مرداد ۱۳۳۶، در روستای کهنه گوراب از توابع شَفْت فومن در استان گیلان، به دنیا آمد و در شش سالگی به همراه خانواده ساکن رشت شدند.
پدر او، محمدحسین قرباننژاد، از مداحان رشت بود.
اولین حضور وی در تعزیه، در هشت سالگی و در نقش دختر یزید بود که به همراه سایر تعزیهخوانان آن خطّه همچون رمضانعلی بهاری و عنایتالله صمصام در هیئت امام جواد به سرپرستی شاپور ناصری فعالیت خود را آغاز کرد.
وی در خاطرات خود میگوید:«برخی آهنگها را نزد میراحمد خمامی یاد گرفتم. در بیست سالگی به تهران آمدم و درشهرداری استخدام شدم. به مدت سه سال در اوایل انقلاب، تعزیه نخواندم و از آن فاصله گرفتم و سپس با گروه تعزیهخوانی آشنا شدم که در خانهای متعلق به آقای شهباز در میدان شاپور اجرا داشتند. و دو گروه تهران و قزوین در آن فعالیت داشتند و من به صورت افتخاری در آنجا میخواندم.»
قرباننژاد از حاجی خان منصوری، ابوالحسن توکلی، منوچهر رفیعی، رضا جعفری و ابوالقاسم ثقفی به عنوان اعضای گروه قزوین و رضا لنکرانی، هاشم فیاض و اسماعیل محمدی به عنوان تعزیهخوانان گروه تهران نام برد.
وی از شاپور ناصری، شاپور لطفخدا، آقای نقشی، میراحمد خمامی، رمضانعلی بهاری و عنایتالله صمصام به عنوان اساتید خود نام میبرد.
نخستین فعالیت اجرایی قرباننژاد در زمینه تعزیه، اجرای نسخه مسلم در آمفیتئاتر میدان آزادی بود که با حمایت انجمن تئاتر اسلامی در آن زمان به مدت ۲۵ روز به طور مستمر اجرا شد و پس از آن نیز به مدت یک سال، عصر هر جمعه ادامه داشت.
دوره بعدی فعالیت وی، اجرای تعزیه در سالن محراب بود که حدود چهار سال در آنجا در ایام محرم و صفر اجرا داشتند.
مظفر قرباننژاد در اکثر نقشهای خود موافقخوان بوده است و اعم از زنانه، مردانه، شهادتخوان، امامخوان، قاصدخوان و خطیبخوان را نیز اجرا کرده است. هرچند که وی معتقد است:«برای تعزیهخوان نباید فرق کند که چه نقشی بخواند. من به یک نقش وابسته نیستم. البته تاکنون به غیر از اشقیا تمامی نقشها را خواندهام اما اگر ضرورتی پیش بیاید، مخالفخوانی هم میکنم.»
قرباننژاد در دوران تعزیهخوانی خود با تعزیهخوانانی چون هاشم فیاض و رضا لنکرانی کار کرده است و هماکنون به آموزش تعزیه در هیئت انصارالمهدی در خیابان قیام مشغول است
برچسب ها: درباره مظفر قرباننژاد،
حاج مرتضی صفاریان، معینالبکای تعزیه متولد ۱۳۱۲است. وی تعزیهخوانی را از شش سالگی شروع کرده و تا حدود سنین ۲۰ ـ ۲۱ سالگی موافقخوانی میکرده است.
صفاریان میگوید:«پس از موافقخوانی، مخالفخوانی را هم شروع کردم ولی هرگز موافقخوانی را کنار نگذاشتم؛ ضمن آنکه در کنار اینها نواختن ترومپت را هم شروع کردم و الان ۷۱ سال است که تعزیه میخوانم.»
وی خود را در تعزیهخوانی شاگرد پدر و برادرش میداند و میگوید:«وقتی پدرم مکتبخانه باز کرد، من ۱۲ یا ۱۳ سال داشتم که از آن به بعد محضر اساتیدی مثل حاج سید محمد بکایی را درک کردم که ایشان از تعزیهخوانهای به نام تکیه دولت بودند و به عبارتی نعشساز تکیه دولت.»
او توضیح میدهد که در قدیم به طراح صحنه تعزیه، نعشساز میگفتند و اضافه میکند که تکنیکهای تعزیه را نزد بزرگانی مثل مرحوم استاد سید حسن خوشضمیر، فرزند حاجسید محمد بکایی و مرحوم استاد هاشم فیاض و مرحوم استاد حسین نورانی آموزش دیده و سبک و سیاق خواندن آنها را میآموخته است.
خانواده صفاریان همه تعزیهخوان بودند. پدر، برادر و برادرزادههایش همه تعزیه میخواندند. او در این باره میگوید:«من از کودکی در خانوادهای بزرگ شدم که همه عاشق امام حسین(ع) و شبیهخوانی بودند. یادم هست برادرم برای تشویق من زره و شمشیری کوچک تهیه کرده بود تا من به عشق این زره و شمشیر تعزیه بخوانم. بچه که بودم چاقوی آشپزخانه را برمیداشتم و به تقلید از مخالفخوانها به هوا میانداختم و تعزیه میخواندم. الان نوههای من هم این کار را میکنند. در منزل لباس میپوشند، در قابلمه و چاقوی آشپزخانه را دستشان میگیرند و برای خودشان تعزیه میخوانند.»
وی درباره تعزیهخوانی خود در دوره ممنوعیت تعزیه میگوید:«در دوره جوانی ما، تعزیهخوانها را کتک میزدند و بازداشت میکردند. به همین دلیل از سال ۱۳۳۷ کمی از تعزیه دور شدم ولی هرگز آن را کنار نگذاشتم و در روزهای تعطیل هم تعزیه میخواندم.»
صفاریان که در حسینیه قودجان نیز تعزیهخوانی کرده است، در ساختمان قدیمی حسینیه پنج بار به آنجا رفته؛ یک سال با مرحوم هاشم فیاض، یک سال با حسین سلطانی، دوسال با مرتضی سلیمانی و یک سال هم با مرشد ترابی؛ و بعد هم که حسینیه جدید ساخته شد، هر سال تا به امروز در این حسینیه تعزیه خوانده است.
وی درباره بقای تعزیه معتقد است:« اگر ارشاد به این هنر بها ندهد، شاید تا سه یا چهار سال دیگر اصلاً برنامه تعزیهای وجود نداشته باشد. همسن و سالهای من که در قید حیاتاند، شاید سه یا چهار تعزیهخوان دیگر نباشند و معلوم نیست ما چند سال و چند روز دیگر باشیم
برچسب ها: مرتضی صفاریان،
عکسهای جدیدو زیبا از تعزیه
حمید براتی و بهزاد جعفری
حمید براتی (تعزیه ی علی اکبر)
ادامه مطلب
برچسب ها: عکسهای جدیدو زیبا از تعزیه،
آوردن شیر واقعی در تعزیه ی امام حسین (ع) روستای تیدجان
(نقش امام : حسین طاهری)
برچسب ها: شیر در تعزیه،
|
«محمد رضایی»، تعزیه خوان قودجان خوانسار یک بار همراه با یک گروه 18 نفره تعزیهخوان ایرانی به دعوت تئاتر رم برای اجرا به ایتالیا رفته است. 22 اجرا در رم، 2 اجرا در سیسیل و 2 اجرا در تانامورا حاصل کار این گروه است |
|
متولد تهران است اما نسبش به فراهان اراک میرسد. پدرش «حاج رحمت الله رضایی» از بزرگان تعزیه بوده و شانه به شانه هاشم فیاض، پیر تعزیه خوانان ایران میدان تعزیه را زیر پاشنه پا میگذاشته است. «محمد رضایی» از پنج سالگی شبیه خوان تعزیه شده است و امروز پس از 50 سال از راه آمدهاش پشیمان نیست. خودش میگوید: «علاقه زیادی به این کار داشتم حتی تحصیلم را به خاطر کار تعزیه رها کردم.» |
ادامه مطلب
برچسب ها: محمد رضایی تعزیه خوان نامی كشور از فراهان،
« بسم الله الرحمن الرحیم …؛ این وصیت حسینبیعلی است به برادرش محمد حنفیه. حسین گواهی میدهد به توحید و یگانگی خداوند و این که برای خدا شریکی نیست و محمد (ص) بنده و فرستاده اوست و آئین حق ( اسلام ) را از سوی خدا ( برای جهانیان ) آورده است و شهادت میدهد که بهشت و دوزخ حق است و روز جزا بدون شک به وقوع خواهد پیوست و خداوند همه انسانها را در چنین روزی زنده خواهد نمود. »
امام در وصیت نامهاش پس از بیان عقیده خویش درباره توحید و نبوت و معاد، هدف خود را از این سفر این چنین بیان نمود:
« من نه از روی خودخواهی و یا برای خوشگذرانی و نه برای فساد و ستمگری از شهر خود بیرون آمدم؛ بلکه هدف من از این سفر، امر به معروف و نهی از منکر و خواستهام از این حرکت، اصلاح مفاسد امت و احیای سنت و قانون جدّم، رسول خدا (ص) و راه و رسم پدرم، علیبنابیطالب (ع) است. پس هر کس این حقیقت را از من بپذیرد ( و از من پیروی کند ) راه خدا را پذیرفته است و هر کس رد کند ( و از من پیروی نکند ) من با صبر و استقامت ( راه خود را ) را در پیش خواهم گرفت تا خداوند در میان من و بنیامیه حکم کند که او بهترین حاکم است.
و برادر ! این است وصیت من به تو و توفیق از طرف خداست. بر او توکل میکنم و برگشتم به سوی اوست. »
منبع: بحارالانوار، ۴۴/۳۲۹
برچسب ها: متن وصیت نامه امام حسین (ع)،
از لوح حســــــــــــــین عالم همه قطره اند و دریاست حسین
خوبان همه بنده اند و مولاست حسین
ترسم که شفاعت کند از قاتل خویش از بس که کرم دارد و آقاست حسین
این هم پیش خوانی تعزیه امام حسین(ع)
ای عندلیبان گلشن خراب است = گلشن خزان است هم میشه
خدا گلشن خراب است
آهسته نالید اصغر به خواب است
خدا اصغر به خواب است
از ذکر خوابش گریان رباب است = این رو نمیخونن فقط نحوه آموزشی داره
خدا گریان رباب است
لای لای لایی لایی لای(2)
لایی لایی از سفر برگشته بودم
محو سیمای برادر گشته بودم
شاها نظر کن بر شاه و زاده
خــــدا بر شــــاه و زاده
پستان مادر از دست و داده
خــــدا از دســـت و داده
لای لای لایی لایی لای(2)
لایی لایی از سفر برگشته بودم
محو سیمای برادر گشته بودم
برچسب ها: این هم پیش خوانی تعزیه امام حسین(ع)،
تصاویر عزاداری حسینی با حضور آیت الله خامنه ای
ادامه مطلب
برچسب ها: عکسهای عزاداری حسینی با حضور رهبر،
